1) Ο καρκίνος του παχέως εντέρου
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (πε) είναι η τρίτη κατά σειράν αιτία θανάτου για τους άνδρες και η τέταρτη για τις γυναίκες. Τις περισσότερες φορές ο καρκίνος του πε ξεκινά ως ένας μικρός πολύποδας. Οι μικροί πολύποδες του παχέος εντέρου είναι καλοήθεις και αν τους διαγνώσουμε εγκαίρως και τους αφαιρέσουμε προλαμβάνουμε τον καρκίνο. Οι πολύποδες του παχέος εντέρου και ο καρκίνος στα αρχικά στάδια μπορεί να μην έχουν συμπτώματα. Προδιαθεσικοί παράγοντες για να δημιουργηθεί καρκίνος στο παχύ έντερο είναι το οικογενειακό ιστορικό (συγγενείς με καρκίνο στο πε) η διατροφή με πολλά λιπαρά, πολύποδες του πε και φλεγμονώδεις νόσοι αυτού. Διατροφή με λίγα λιπαρά και ίνες όπως τα λαχανικά θεωρείται ότι προστατεύει από τον καρκίνο του πε.
Τα κυριότερα συμπτώματα του καρκίνου του πε είναι οι διαταραχές των κενώσεων (αναίτιες εναλλαγές δυσκοιλιότητας με διάρροια), η παρουσία αίματος στα κόπρανα, πόνος στην κοιλιά αδυναμία και ανεξήγητη απώλεια βάρους. Η νόσος μπορεί να υπάρχει αρκετά χρόνια πριν παρουσιαστούν τα συμπτώματα. Είναι λοιπόν σημαντικότατη η προληπτική εξέταση του εντέρου ώστε να διαγνωστεί ένας μικρός πολύποδας ή ένας αρχόμενος καρκίνος αφού εάν περιμένουμε να εμφανισθούν συμπτώματα το πρόβλημα θα είναι πολύ σοβαρότερο.
2) Εξετάσεις για τον προληπτικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου
Οι εξετάσεις για τον έλεγχο του πε είναι ο βαριούχος υποκλισμός, η κλασική κολονοσκόπηση και τα τελευταία χρόνια η ΑΞΟΝΙΚΗ ΚΟΛΟΝΟΓΡΑΦΙΑ. Υπάρχει και μια σειρά άλλων εργαστηριακών εξετάσεων που συμβάλλουν στην έγκαιρη διάγνωση όπως η δακτυλική εξέταση, ο έλεγχος των κοπράνων για παρουσία αίματος που δεν είναι ορατό και κάποιοι καρκινικοί δέικτες.
Ο βαριούχος υποκλισμός είναι ο πλέον κλασικός τρόπος για να ελεγχθεί το πε για πολύποδες και όγκους. Θεωρείται ξεπερασμένη χρονοβόρα, δύσκολα ανεκτή από τον εξεταζόμενο και σχετικά χαμηλής διαγνωστικής αξίας.
Η κλασική κολονοσκόπηση γίνεται από τον ειδικό γαστρεντερολόγο είναι αξιόπιστη εξέταση μερικές φορές ενοχλητική για τον εξεταζόμενο, ώστε να απαιτείται ήπια νάρκωση.
3) Αξονική κολονογραφία
Είναι μια από τις πλέον σύγχρονες απεικονιστικές εξετάσεις που καταφέρνει να αποδίδει την εικόνα του εσωτερικού του πε χωρίς να χρησιμοποιείται κολονοσκόπιο. Γίνεται με τη βοήθεια αξονικού τομογράφου πολλαπλών τομών με τη βοήθεια ειδικού λογισμικού προγράμματος. Με την εισαγωγή ειδικού αερίου στο πε ώστε να διαταθεί (δηλ. να φουσκώσει) και την ταυτόχρονη πραγματοποίηση της συνηθισμένης αξονικής τομογραφίας κοιλίας με ειδικά προγράμματα ηλ. υπολογιστών στην οθόνη του μηχανήματος εμφανίζεται το εσωτερικό του εντέρου σαν να το βλέπουμε με το κολονοσκόπιο. Ο γιατρός έχει την δυνατότητα να μελετήσει το εσωτερικό του εντέρου μετακινώντας το εικονικό κολονοσκόπιο με μεγαλύτερη ευελιξία και χωρίς την πίεση του χρόνου αφού ο ασθενής έχει τελειώσει την διαδικασία της εξέτασης η οποία διαρκεί λίγα λεπτά της ώρας και μετά ο εξεταζόμενος μπορεί να συνεχίσει το καθημερινό του πρόγραμμα.
4) Πλεονεκτήματα αξονικής κολονογραφίας
– Είναι απλή και εύκολη αναίμακτη μέθοδος.
– Ελάχιστος κίνδυνος διάτρησης του εντέρου σε σύγκριση με την κλασσική κολονοσκόπηση.
– Άριστη εναλλακτική μέθοδος για ασθενείς με σοβαρά προβλήματα υγείας που απαγορεύουν την πραγματοποίηση κολονοσκόπησης.
– Ηλικιωμένοι και εξαντλημένοι ασθενείς ανέχονται ευκολότερα την αξονική κολονογραφία.
– Μπορεί να εφαρμοσθεί σε περιπτώσεις μεγάλης στένωσης του εντέρου από όγκους όπου δεν μπορεί να περάσει το κολονοσκόπιο.
– Στο 10% των κολονοσκοπήσεων ακόμα και σε φυσιολογικά έντερα δεν δυνατός ο έλεγχος ολοκλήρου του πε ενώ αυτό επιτυγχάνεται με την αξονική.
– Με την αξονική κολονογραφία μπορούν να διαγνωστούν παθολογικά ευρήματα και εκτός του πε.
– Δεν απαιτείται νάρκωση ή ειδική αναλγητική αγωγή η κάποια ειδική διαδικασία μετά την εξέταση.
5) Μειονεκτήματα αξονικής κολονογραφίας
– Η χρήση ακτίνων Χ.
– Μικρή πιθανότητα διάτρησης του πε μια σπανιότατη επιπλοκή που στατιστικά μπορεί να συμβεί 1/10000 περιπτώσεις (στην κλασική η πιθανότητα είναι
1/1000).
– Όταν στην αξονική κολονογραφία διαγνωστεί κάποιος πολύποδας απαιτείται η διενέργεια και της κλασικής κολονοσκόπησης.
– Αντενδείκνυται η αξονική κολονογραφία σε ασθενείς πάσχοντες από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου.
Πολύποδας με κλασσική και αξονική κολονοσκόπηση
Σύμφωνα με μεγάλες ιατρικές μελέτες η αξονική κολονογραφία είναι εξίσου αξιόπιστη στη διάγνωση πολυπόδων 10 χιλιοστών και άνω, καθώς και μεγαλυτέρων όγκων. Με δεδομένο ότι πολύποδες κάτω των 10 χιλιοστών θεωρούνται καλοήθεις και δεν κρίνεται απαραίτητη η αφαίρεση τους.
Διεθνώς υπάρχουν διάφορες απόψεις σχετικά με την προληπτική εξέταση του πε. Σε γενικές γραμμές προτείνεται ο πρώτος έλεγχος σε ηλικία 50 ετών εκτός αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του πε σε συγγενείς κάτω των 40 ετών. Η επανάληψη του ελέγχου εξαρτάται από το αποτέλεσμα της πρώτης εξέτασης. Επί φυσιολογικού αποτελέσματος η επόμενη εξέταση γίνεται σε 5 χρόνια. Αν υπάρχουν ευρήματα ο χρόνος καθορίζεται ανάλογα με αυτά.
