Ο μαστός της γυναίκας είναι το κατ’ εξοχήν ανατομικό όργανο που εκφράζει τη θηλυκότητα και τη μητρότητα, γι’ αυτό και η υγεία των μαστών έχει μεγάλη σημασία στη ζωή της, με κοινωνικές προεκτάσεις και ψυχολογικές αναφορές.
Η πιο σοβαρή νόσος του μαστού είναι ο καρκίνος του μαστού (ΚΜ). Ο ΚΜ χαρακτηρίζεται από τον ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό μη φυσιολογικών γενετικά μεταλλαγμένων κυττάρων του μαστού, τα οποία σε απώτερο χρόνο μπορούν να μεταναστεύσουν σε άλλα ζωτικά όργανα (μεταστάσεις).
Σήμερα 1 στις 8 γυναίκες θα έρθει αντιμέτωπη με τη νόσο. Γυναίκες που κινδυνεύουν περισσότερο από τον ΚΜ είναι: όσες είναι μεγαλύτερες των 45 ετών, όσες είχαν έναρξη περιόδου σε ηλικία μικρότερη των 11 ετών και καθυστερημένη εμμηνόπαυση ( > 55 ετών)., οι άτεκνες γυναίκες και οι γυναίκες με 1η κύηση σε ηλικία > 35 ετών.
Οι γυναίκες που έχουν θετικό οικογενειακό ιστορικό, δηλ. γυναίκες με συγγενή α’ βαθμού (μητέρα, αδελφή) που είχε ΚΜ ή έχουν επιβαρυμένο ατομικό ιστορικό (ακτινοβολία, προηγούμενες βιοψίες με ύποπτες ή κακοήθεις βλάβες).
Μέχρι σήμερα δεν είναι δυνατή η αποτροπή της εμφάνισης του ΚΜ γι’ αυτό η καλύτερη μέθοδος πρόληψης είναι η έγκαιρη διάγνωση που επιτυγχάνεται με α) αυτοεξέταση, β) με τις απεικονιστικές εξετάσεις ( ψηφιακή μαστογραφία, υπερηχογράφημα μαστών και όταν χρειάζεται MRI) και γ) την κλινική εξέταση από εξειδικευμένο γιατρό και προϋποθέτουν την αγαστή συνεργασία του ακτινοδιαγνώστη με τον κλινικό γιατρό ( μαστολόγο).
Ο γενικός κανόνας είναι να κάνουμε την 1η μαστογραφία μεταξύ 35 και 40 ετών και μετά 1 κάθε χρόνο. Κίνδυνος από την ακτινοβολία δεν υπάρχει και το όφελος είναι πολύ σημαντικό.
Σήμερα η μεγάλη πρόκληση της έγκαιρης διάγνωσης είναι η μη ψηλαφητές αλλοιώσεις του μαστού, δηλ. μαστογραφικά ευρήματα ( μικροαποτιτανώσεις, ασαφείς σκιάσεις, απεικονιστικές ασυμμετρίες) που μπορεί να μην συνοδεύονται από κλινικά συμπτώματα, αλλά υποκρύπτουν αρχόμενο ΚΜ ή προκαρκινικές αλλοιώσεις. Η αφαίρεση των προκαρκινικών αλλοιώσεων αποτελεί την πεμπτουσία της πρόληψης και η αφαίρεσή τους είναι δυνατόν να μην απαιτεί άλλους θεραπευτικούς χειρισμούς.
Γενικά η έγκαιρη διάγνωση του ΚΜ οδηγεί σε άριστη πρόγνωση, άριστη ποιότητα ζωής και ανεκτές μετεγχειρητικές θεραπείες.
